De AOW is al sinds de tijd van Drees een rots in de branding voor gepensioneerden. Maar Nederland verandert: we worden gemiddeld steeds ouder en er zijn minder werkenden om de pot te vullen. Je hoort daarom vaak in het nieuws dat de AOW 'onhoudbaar' zou zijn. Maar wat zijn dan de alternatieven? Ik neem je mee langs de meest besproken plannen en wat die voor jou kunnen betekenen.
Waarom praten we over aanpassingen?
Het huidige systeem werkt als een soort 'omslagstelsel': de werkenden van nu betalen direct voor de AOW van de gepensioneerden van nu. Omdat de groep ouderen groeit (vergrijzing) en we gelukkig steeds langer leven, moet er steeds meer geld in de pot. Om te zorgen dat ook de generaties na ons een basispensioen krijgen, kijken politici naar oplossingen.
De belangrijkste voorstellen op een rij
Er wordt achter de schermen veel nagedacht over hoe het anders kan. Dit zijn de vier meest genoemde routes:
1. De AOW-leeftijd verder verhogen
Dit is de meest bekende maatregel. Sinds een paar jaar stijgt de AOW-leeftijd mee met onze levensverwachting. Het idee is simpel: als we ouder worden, kunnen we ook iets langer doorwerken. Het nadeel: voor mensen met een zwaar beroep in de bouw of zorg is dit vaak erg lastig vol te houden.
2. De AOW afhankelijk maken van je inkomen (Nivelleren)
Sommige mensen stellen voor om de AOW voor de 'rijkere' gepensioneerden te verlagen. Wie een heel hoog aanvullend pensioen heeft, krijgt dan minder AOW, zodat er meer overblijft voor de mensen die het écht nodig hebben. De keerzijde: veel mensen vinden dit oneerlijk, omdat iedereen tijdens zijn werkzame leven premie heeft betaald.
3. Een flexibele AOW-leeftijd
Zou het niet fijn zijn als je zelf mag kiezen? Bij dit plan kun je bijvoorbeeld al op je 65e met AOW, maar dan krijg je maandelijks een lager bedrag. Werk je door tot je 70e? Dan wordt je maandelijkse uitkering juist hoger. Dit geeft je meer vrijheid om je eigen pad te kiezen.
4. Het Basisinkomen
Een heel modern idee is het 'Universeel Basisinkomen'. Hierbij krijgt iedere Nederlander, van jong tot oud, elke maand een vast bedrag van de overheid zonder voorwaarden. De AOW zou dan opgaan in dit algemene potje. Het is een simpel systeem, maar wel erg duur om in te voeren.
De voor- en nadelen overzichtelijk naast elkaar
| Plan | Het voordeel | Het nadeel |
|---|---|---|
| Langer doorwerken | De AOW blijft betaalbaar. | Zwaar voor fysieke beroepen. |
| Inkomensafhankelijk | Meer hulp voor de laagste inkomens. | Voelt als een 'straf' op sparen. |
| Flexibele leeftijd | Je bepaalt zelf wanneer je stopt. | Risico op een te laag inkomen bij vroege stop. |
| Basisinkomen | Geen ingewikkelde regeltjes meer. | Nog onduidelijk of het te betalen is. |
Hoe nu verder?
Voorlopig blijft de AOW zoals we die kennen bestaan, inclusief de koppeling aan de levensverwachting die we in het Pensioenakkoord hebben afgesproken. Veranderingen in de AOW gaan altijd langzaam, omdat het over de toekomst van miljoenen mensen gaat. Politici zijn hierover continu in gesprek met vakbonden en ouderenorganisaties.
Blijf op de hoogte: Wil je weten wat de huidige politieke plannen zijn? Kijk dan regelmatig op de website van de Rijksoverheid of de SVB. Daar staan de besluiten die vandaag en morgen invloed hebben op jouw portemonnee.
Veelgestelde vragen
Wordt mijn AOW morgen opeens minder waard?
Nee, grote veranderingen worden altijd jaren van tevoren aangekondigd. Voor de mensen die nu al AOW ontvangen, veranderen de regels meestal niet of nauwelijks.
Wie beslist er eigenlijk over de AOW?
Dat doet de Tweede en Eerste Kamer. Zij maken de wetten waar de Sociale Verzekeringsbank (SVB) zich aan moet houden. Jouw stem bij de verkiezingen telt dus indirect mee voor de toekomst van je pensioen!
Is er genoeg geld voor de AOW in de toekomst?
Ja, de Nederlandse staat garandeert de AOW. De discussie gaat vooral over hóé we het betalen (bijvoorbeeld via belastingen of een hogere leeftijd), niet óf we het betalen.
